Ürdün'deki Çerkesler: Yaşayan Bir Miras

Küçük ama etkili bir topluluğun 150 yılı aşkın süredir Haşimi Krallığı'nı nasıl şekillendirdiği.

Ürdün'deki Çerkes topluluğu sayıca küçük olabilir (100.000 ila 170.000 kişi), ama etkisi orantısız biçimde büyüktür. Çerkesler 19. yüzyılın sonlarında ülkenin başkenti Amman'ın yerleşimine ve inşasına yardım etmiştir. Prestijli Kraliyet Muhafızlarında görev yapar, anayasal olarak garanti edilmiş parlamento koltuklarına sahiptir ve iş, siyaset ve orduda aktiftir. Adige kimliklerini olağanüstü bir bağlılıkla korurlar.

Çerkesler Ürdün'e Nasıl Geldi

Adige yerleşimciler bugünkü Ürdün'e 1870'lerde, 1864'te Rus-Kafkas Savaşı'nın sona ermesinin ardından toplu yerinden edilmenin parçası olarak gelmeye başladı. Osmanlı hükümeti onları stratejik olarak Amman'ın antik kalıntıları (Roma şehri Philadelphia) dahil büyük ölçüde ıssız bölgelere yerleştirdi. Çerkesler sadece Amman'a yerleşmedi; terk edilmiş harabeleri işleyen bir kasabaya dönüştürerek onu fiilen yeniden kurdular.

Yerleşimciler Kafkasya'dan tarım bilgisi getirdi, taş evler inşa etti, pazarlar ve altyapı oluşturdu. Habze geleneklerine dayanan topluluk yönetimi deneyimleri sivil düzenin kurulmasına yardımcı oldu. Diğer Çerkes yerleşimleri Vadi es-Sir, Naur, Süveylih ve Ceraş'ta kuruldu.

Çerkesler 1870'lerden bu yana Ürdün toplumunun ayrılmaz bir parçasıdır.

Çerkes Kraliyet Muhafızları

Ürdün'deki Çerkes varlığının en görünür sembolü Çerkes Kraliyet Muhafızlarıdır. Geleneksel Çerkes askeri kıyafetleriyle giyinmiş muhafızlar, ülkenin kuruluşundan bu yana Haşimi monarşisine hizmet etmektedir.

Amman'da Kültürel Koruma

Amman'daki Çerkes topluluğu küresel diasporanın en aktif kültürel koruma programlarından birini yürütür. 1932'de kurulan (dünyanın en eski bu tür kuruluşlarından biri) Çerkes Yardım Derneği dil kursları, dans grupları ve yıl boyunca kültürel etkinlikler düzenler. Amman'ın birkaç mahallesi Çerkes karakterini korur; Çerkes restoranları geleneksel yemekler sunar. Düğünler geleneksel kıyafet, müzik ve dansla büyük topluluk etkinlikleridir.

Kabardeyce ve Adigece birçok ailede, özellikle yaşlı nesilde konuşulmaktadır. Gençlik giderek Arapça kullanıyor. Dilin korunması topluluğun en büyük sorunudur.

Ürdün Toplumunda Çerkesler

Çerkeslerin Ürdün parlamentosunda anayasal olarak garanti edilmiş koltukları vardır — seçim sonuçlarından bağımsız sürekli bir temsil güvencesi. Parlamento dışında Çerkesler üst düzey askeri ve hükümet pozisyonlarında, yargıda ve iş liderliğinde görev yapar. Çerkes topluluğu ile Haşimi kraliyet ailesi arasındaki ilişki Ürdün Devleti'nin kuruluşundan bu yana yakındır.

Dil Koruma Zorlukları

Dil koruma en büyük zorluk olmaya devam eder. Yaşlı nesil evde Adigece veya Kabardeyce konuşurken, genç Ürdünlü Çerkesler giderek Arapça kullanıyor. Topluluk kuruluşları, aile girişimleri ve dil uygulamaları dahil modern araçlar bu eğilimi tersine çevirmek için çalışıyor.

Ürdün'ün Çerkes topluluğu köklerini Kafkas dağlarına kadar izler.

Ürdün'deki Çerkesler için Adigece'yi korumak, benzersiz kimliklerini sürdürmek için vazgeçilmezdir. Çerkesçe öğrenmek onları Kafkasya köklerine, küresel Çerkes diasporasına ve nesiller boyunca topluluklarını tanımlayan Xabze değerlerine bağlar.