Tokat il genelinde 62 Çerkes köyü var. Köyler en çok Turhal (12), merkez ilçe (11), Pazar ve Erbaa’da (9’ar) toplanıyor; tam liste aşağıda, ilçe ilçe. Sayılar ve adlar, 2024 saha çalışmasına dayanan 2026 tarihli akademik makaleden.
Köylerin dağılımı
Makaleye göre Tokat’taki Çerkes köyleri il geneline yayılmış durumda: merkez ilçede 11, Turhal’da 12, Pazar ve Erbaa’da 9’ar, Zile’de 7, Yeşilyurt’ta 4, Niksar ve Sulusaray’da 3’er, Almus ve Artova’da 2’şer köy. Merkeze bağlı Hasanbaba (Kirkoros) ve Çerçi köylerinde ise önceden Çerkesler yaşarken bugün yaşamıyor. Türkiye’deki yerleşimin genel haritası için Türkiye’deki Çerkesler sayfamıza bakabilirsiniz.
İlçe ilçe köy listesi
Liste, makalenin Tokat Çerkes Derneği, Radyo Kafses ve Çerkez Pınarlı kaynaklı tablosundan (2024) alınmıştır.
Köy yeri ve ev
Makale, Tokat’a yerleşen Çerkeslerin anavatandaki gibi yüksek ve engebeli yerleri seçtiğini anlatıyor: Tekneli ve İhsaniye gibi köyler yüksekte kurulurken Bahçebaşı, Şenyurt ve Hacılı gibi daha alçak istisnalar da var. Evler genellikle taş ve kil ile bir ya da iki katlı yapılmış; bakımlı ve temiz badanalı oluşlarıyla dikkat çekiyor, en az bir oda diğerlerinden büyük tutuluyor ve kapılar avluya açılıyor.
Yemek, müzik ve at
Mutfak yaşıyor: makaleye göre Tokat’ta bugün de psıhalive, şıpsı-paste, velibah, hıçın, gırnış, haluj ve gubate yapılıyor; şıpsı-paste, yatılı gelen misafire pişirilen bir ikram. Komşuluk iki yönlü işlemiş: muhacir komşular psıhaliveyi kendi mutfaklarına almış, Çerkesler de muhacir böreğini benimsemiş.
Müzikte makale, Tokat’ta bugün en çok kullanılan çalgılar olarak dört telli apepşıne’yi, ağaçtan ritim çalgısı phaç’ıç’ı, fiotırp’ı, vurmalı doli’yi ve akordeona benzeyen pşıne ile garmonu sayıyor; bu çalgıların nasıl yapıldığını Çerkes müzik aletleri sayfamızda anlattık. At sevgisi de sürüyor: makale, Çerkes eyerinin önü ve arkası çıkıntılı yapısını anlatıyor ve birçok Çerkes evinde at tablosu ya da biblosu bulunduğunu aktarıyor.
Dernekler
Tokat Çerkes Derneği 1975’te il merkezindeki İpek Kıraathanesi’nde ilk faaliyetlerine başladı ve 2003’ten beri bugünkü yerinde; KAFFED üyesi. Turhal Kafkas Kültür Derneği, 1864 Erbaa Çerkes Derneği ve Erbaa’nın Meydandüzü ile İverönü köylerindeki iki köy derneği ise ÇERFED çatısı altında. Tokat Çerkes Derneği’nde dans ve dil kursları açılıyor, isteğe bağlı müzik aletleri kursları var; piknikler, iftarlar ve kültür etkinlikleriyle il içindeki Çerkesler bir araya geliyor. Diğer iller için Kayseri (Uzunyayla) ve Samsun sayfalarımıza bakabilirsiniz.
iPhone ve Android’de ücretsiz
Köyde duyduğunuz dili öğrenin
Sesli tam Kabardeyce ve Adigece kursu, alfabe ve Xabze dersleri.
App Store'da 4,9 100+ ülkeden 53.000+ kişi
Sorular
Tokat’ta kaç Çerkes köyü var?
2026’da yayımlanan saha çalışmasına göre 62. En çok köy Turhal (12) ve merkez ilçede (11); onları Pazar ve Erbaa (9’ar), Zile (7), Yeşilyurt (4), Niksar ve Sulusaray (3’er), Almus ve Artova (2’şer) izliyor.
Tokat’taki Çerkes köylerinin adları neler?
Tam liste yukarıdaki tabloda, ilçe ilçe. Liste, makalenin Tokat Çerkes Derneği, Radyo Kafses ve Çerkez Pınarlı kaynaklarına dayanan tablosundan alınmıştır.
Tokat Çerkes Derneği ne zaman kuruldu?
1975’te, Tokat il merkezindeki İpek Kıraathanesi’nde ilk faaliyetlerine başladı; 2003’ten beri bugünkü yerinde. Turhal ve Erbaa’da da Çerkes dernekleri var.
Tokat Çerkesleri hangi yemekleri yapıyor?
Makaleye göre psıhalive, şıpsı-paste, velibah, hıçın, gırnış, haluj ve gubate bugün de yapılıyor; şıpsı-paste özellikle yatılı gelen misafir için pişirilen bir ikram.
Tokat’ta Çerkes müziği yaşıyor mu?
Evet: makale, Tokat’ta bugün en çok kullanılan çalgılar olarak dört telli apepşıne’yi, ritim çalgıları phaç’ıç ile fiotırp’ı, vurmalı doli’yi ve akordeona benzeyen pşıne ile garmonu sayıyor.
Eskiden Çerkes köyü olup bugün olmayan yerler var mı?
Evet: makaleye göre merkeze bağlı Hasanbaba (Kirkoros) ve Çerçi köylerinde önceden Çerkesler yaşarken bugün yaşamıyor.
Kaynaklar
- Gupse Rumeysa Köten ve Seçkin Hardal, “Tokat İlinde Yaşayan Çerkezlerin Kültürel Yönden İncelenmesi ve Coğrafi Dağılışı”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, cilt 35 (2026), DOI 10.35379/cusosbil.1593585 (saha çalışması Mayıs-Kasım 2024; 16 Ekim 2026’da okundu): köy sayıları ve tablo, dernekler, ev, yemek, müzik ve at kültürü.
- Türkiye’deki Çerkeslerin genel tarihi ve bugünü: bu sitenin Türkiye’deki Çerkesler sayfası ve kaynakları.
Dünyanın dört bir yanındaki Çerkeslerle tanışın
Türkiye, Ürdün, Rusya ve daha birçok ülkedeki Çerkeslerle sohbet edin ve onlarla birlikte, kısa günlük derslerle Kabardeyce veya Adigece öğrenin.
Ücretsiz indir100+ ülkeden 53.000+ kişi
