Çerkesçe sayılar uygulamanın ilk öğrettiklerinden: ona kadar saymak iki kursun da ilk bölümünde, selamlaşma, kendini tanıtma ve aile ünitelerinden hemen sonra geliyor. Sürpriz daha sonra başlıyor. Yirmiden itibaren Kabardeyce (Doğu Çerkesçesi) tıpkı Türkçe gibi onluk sayıyor; Adigece (Batı Çerkesçesi) ise bazı onlukları yirmi üzerine kuruyor.
Bu sayfadaki her sayı Circassian uygulamasının iki lehçedeki derslerinden ve sesli kursundan alındı; çoğunun yanında derslerdeki sesle bir dinleme düğmesi var.
Çerkesçe 1’den 10’a kadar sayılar
İlk on sayı iki lehçede neredeyse aynı. Kâğıt üzerinde yalnızca dört ve beş farklı görünüyor, onun yazılışı da biraz değişiyor. Adigece kurs sıfırı da öğretiyor: зи.
| Sayı | Kabardeyce | Adigece |
|---|---|---|
| 0 | – | зиzi |
| 1 | зыzy | зыzy |
| 2 | тIуt'u | тIуt'u |
| 3 | щыşçy | щыşçy |
| 4 | плIpl' | плIыpl'y |
| 5 | тхуtkhu | тфыtfy |
| 6 | хыkhy | хыkhy |
| 7 | блыbly | блыbly |
| 8 | иi | иi |
| 9 | бгъуbghu | бгъуbghw |
| 10 | пщIpşç' | пшIыpş'y |
11’den 19’a: on artı bir sayı
On birden on dokuza kadar iki lehçe de önce onu, sonra sayıyı söylüyor, tıpkı Türkçedeki gibi. Kabardeycede hepsi пщыкIу- ile başlıyor: пщыкIуз on bir, пщыкIутху on beş. Adigece aynısını пшIыкIу- ile yapıyor.
| Sayı | Kabardeyce | Adigece |
|---|---|---|
| 11 | пщыкIузpşçyk'uz | пшIыкIузыpş'yk'uzy |
| 12 | пщыкIутIpşçyk'ut' | пшIыкIутIуpş'yk'ut'u |
| 13 | пщыкIущpşçyk'uşç | пшIыкIущpş'yk'uşç |
| 14 | пщыкIуплIpşçyk'upl' | пшIыкIуплIpş'yk'upl' |
| 15 | пщыкIутхуpşçyk'utkhu | пшIыкIутфpş'yk'utf |
| 16 | пщыкIухpşçyk'ukh | пшIыкIухpş'yk'ukh |
| 17 | пщыкIублpşçyk'ubl | пшIыкIублpş'yk'ubl |
| 18 | пщыкIуийpşçyk'uiy | пшIыкIуиpş'yk'wi |
| 19 | пщыкIубгъуpşçyk'ubghu | пшIыкIубгъуpş'yk'ubghw |
Onluklar: 20’den 100’e
Lehçeler burada ayrılıyor. Kabardeyce her onluğu kendi rakamından -щI ekiyle kuruyor: плIыщI (kırk) плI yani “dört” üzerine, тхущI (elli) тху yani “beş” üzerine kurulu.
| Sayı | Kabardeyce | Adigece |
|---|---|---|
| 20 | тIощIt'oşç' | тIокIыt'ok'y |
| 30 | щэщIşçeşç' | щэкIыşçek'y |
| 40 (Adigece: 2 × 20) | плIыщIpl'yşç' | тIокIитIуt'ok'it'u |
| 50 (Adigece: 100’ün yarısı) | тхущItkhuşç' | шъэныкъуşenyqw |
| 60 (Adigece: 3 × 20) | хыщIkhyşç' | тIокIищt'ok'işç |
| 70 (Adigece: 60 ve 10) | блыщIblyşç' | тIокIищырэ пшIырэt'ok'işçyre pş'yre |
| 80 (Adigece: 4 × 20) | ищIişç' | тIокIиплIt'ok'ipl' |
| 90 (Adigece: 80 ve 10) | бгъущIbghuşç' | тIокIиплIырэ пшIырэt'ok'ipl'yre pş'yre |
| 100 | щэşçe | шъэşe |
Adigece neden yirmilerle sayar?
Adigece sütununa bakınca bir düzen hemen göze çarpıyor. Yirmi тIокIы ve üç onluk ondan yapılmış: тIокIитIу (kırk) sonunda тIу yani “iki” taşıyor; тIокIищ (altmış) “üç”; тIокIиплI (seksen) “dört”. Kırk iki yirmi, altmış üç yirmi, seksen dört yirmi.
Yetmiş ve doksan üstüne on ekliyor: тIокIищырэ пшIырэ “altmış ve on”, тIокIиплIырэ пшIырэ “seksen ve on”. En zarifi de elli: шъэныкъу, шъэ yani “yüz” ile ныкъо yani “yarım” kelimelerini birleştiriyor. Elli, yüzün yarısı.
Kabardeyce onluk sayar. Adigece 40, 60 ve 80’i yirmi üzerine kurar.
Kabardeycede bunların hiçbiri yok: yetmiş sadece блыщI, блы yani “yedi” üzerine kurulu. Bir lehçeyi öğrenip ötekini duyduğunuzda en kolay kaybolacağınız yer onluklar. Bir kurs seçin ve onda kalın; uygulama iki lehçeyi hiç karıştırmaz. Farklar için Kabardey ve Adige lehçeleri yazısına bakabilirsiniz.
Büyük sayılar: 21, 25, 101, 1000
Sayıları birleştirmek için iki lehçe de her parçaya küçük bir -рэ “kuyruğu” ekliyor. Sesli kurs bunu yirmi bir ve yirmi iki üzerinden anlatıyor: “Yirmiyi ve bildiğin sayıyı dinle, her biri küçük bir kuyrukla.” Yani 21 Kabardeycede тIощIрэ зырэ, Adigecede ТIокIырэ зырэ. Aynı ek başka kelimeleri de bağlıyor, Adigece нанэрэ татэрэ (anne ve baba) örneğindeki gibi.
| Sayı | Kabardeyce | Adigece |
|---|---|---|
| 21 | тIощIрэ зырэt'oşç're zyre | ТIокIырэ зырэT'ok'yre zyre |
| 22 | тIощIрэ тIурэt'oşç're t'ure | ТIокIырэ тIурэT'ok'yre t'ure |
| 101 | щэрэ зырэşçere zyre | – |
| 200 | щитIşçit' | – |
| 250 | щитIрэ тхущIрэşçit're tkhuşç're | – |
| 500 | щитхуşçitkhu | – |
| 1000 | минmin | минmin |
Sesli kursta sayı, sayılan şeyden sonra geliyor: çay Шей пщIы сыхуейщ, yani “On çay istiyorum” diye sipariş ediliyor. “On kuş”ta ise sayı kelimeyle kaynaşıp tek kelime oluyor: Kabardeycede БзупщIы, Adigecede БзыуипшIы.
Kaç? Kaç yaşındasın?
| Türkçe | Kabardeyce | Adigece |
|---|---|---|
| kaç? / ne kadar? | Дапщэ?Dapşçe? | Тхьапш?Thapş? |
| kaç yaşındasın? | Уэ илъэс дапщэ ухъурэ?We ilhes dapşçe ukhwre? | Илъэс тхьапша уныбжьыр?Ilhes thapşa unybjyr? |
| yirmi beş yaşındayım | Сэ тIощIрэ тхурэ сохъуSe t'oşç're tkhure sokhw | Синыбжьыр илъэс тIокIырэ тфырэ.Sinybjyr ilhes t'ok'yre tfyre. |
Sesli kursun belirttiği gibi, Adigece soru kelimesi kelimesine “yaşın kaç yıl?” diye soruyor. Kursun karakteri Madina yirmi beş yaşında olduğunu söylüyor; böylece pratik için hem bir soru hem bir cevap elinizde.
Sonraki adım: iki lehçede gündelik ifadeler (merhaba, teşekkürler, doğum günü) ya da harfler hâlâ yavaşlatıyorsa Çerkes alfabesi.
iPhone ve Android’de ücretsiz
Kabardeyce veya Adigece saymayı öğrenin
Sayılar dersleri iki kursun da ilk bölümünde ve her kelime sesli okunuyor.
App Store'da 4,9 100+ ülkeden 40.000+ kişi
Çerkesçe sayılar: sık sorulan sorular
Çerkesçe 1’den 10’a nasıl sayılır?
Kabardeycede: зы, тIу, щы, плI, тху, хы, блы, и, бгъу, пщI. Adigecede: зы, тIу, щы, плIы, тфы, хы, блы, и, бгъу, пшIы. Adigecede sıfır için de bir kelime var: зи.
Çerkesçe yirmilerle mi sayılır?
Adigece (Batı Çerkesçesi) kısmen öyle: 40, 60 ve 80 iki, üç ve dört yirmi; 70 ve 90 bunlara on ekliyor. Kabardeyce (Doğu Çerkesçesi) Türkçe gibi onluk sayıyor.
Çerkesçe 20 nasıl denir?
Yirmi Kabardeycede тIощI, Adigecede тIокIы.
Adigecede 50 neden “yüzün yarısı”?
Adigece шъэныкъу, шъэ (yüz) ve ныкъо (yarım) kelimelerini birleştiriyor. Kabardeycede elli тхущI, тху yani “beş” üzerine kurulu.
Çerkesçe 100 ve 1000 nasıl denir?
Yüz Kabardeycede щэ, Adigecede шъэ. Bin iki lehçede de мин.
Kabardeyce kaç yaşındasın nasıl sorulur?
Уэ илъэс дапщэ ухъурэ? “Yirmi beş yaşındayım” cevabı ise Сэ тIощIрэ тхурэ сохъу.
Kaynaklar
- Circassian uygulaması, Kabardeyce (Doğu) ve Adigece (Batı) kursları, sürüm 5.2 (Eylül 2026): Sayılar 1-5 (Adigecede Sayılar 0-5), Sayılar 6-10, Sayılar 11-20 ve Onlar ve Yaş dersleri ile kursların cümle bankaları.
- Circassian uygulaması sesli kursu, Doğu ve Batı lehçeleri: 10. ders (sayma, “on çay”, “on kuş”) ve 14. ders (yaş, 21 ve 22).
- Uygulamanın Çeviri ekranındaki Adigece sözlük (3.499 madde, dovlet.info kaynaklı): ныкъо (yarım), шъэныкъу (elli), мин (bin).
Günde birkaç dakikayla Çerkesçe öğrenin
Kısa Kabardeyce veya Adigece dersleri. Kelimelerin telaffuzunu dinleyin, alfabeyi öğrenin ve size Çerkesçe cevap veren yapay zeka öğretmeniyle pratik yapın.
Ücretsiz indir100+ ülkeden 40.000+ kişi
