Ocak Kabardeyce ЩIышылэ, Adigece щылэ мазэ; mayıs Накъыгъэ ve жъоныгъуакI. On iki ayın hepsi aşağıdaki tabloda, sesli.
Çerkesçede ayların kendi adları var ve Kabardeyce (Doğu Çerkesçesi) ile Adigece (Batı Çerkesçesi) farklı adlar kullanır. Bunların birçoğu mevsimin işini ve havasını anlatan eski kelimelerdir. Aşağıda, Circassian uygulamasının iki kursundaki “Aylar ve Takvim” ünitesinde öğrettiği şekliyle yer alıyorlar.
Buradaki her kelime uygulamanın öğrettiği bir kelimedir ve ikinci bir kaynakla karşılaştırıldı: Kabardeyce–Rusça sözlük (Apajev ve Kokov, 2008), uygulamanın Adigece sözlüğü, uygulamanın sesli kursu (metinlerini her lehçenin anadili konuşuru gözden geçirdi) ya da Kabardeyce ve Adigece Vikipedi. Bu şekilde doğrulanamayan kelimeler sayfada yok.
Kabardeyce ve Adigece Aylar
Solda Kabardeyce (Doğu Çerkesçesi), sağda Adigece (Batı Çerkesçesi). Bir kelimeyi dinlemek için hoparlör düğmesine dokunun: ses, uygulamanın derslerindeki sesin aynısıdır. Kelimenin altındaki Latin yazım uygulamanın kendi yazımıdır.
| Türkçe | Kabardeyce | Adigece |
|---|---|---|
| ocak | ЩIышылэŞç'yşyle | щылэ мазэşçəle maze |
| şubat | МазаеMazae | мэзайmezay |
| mart | ГъатхэпэGhatkhpe | гъэтхапэghetkhape |
| nisan | МэлыжьыхьMelyj'ykh' | мэлылъфэгъу мазэmelələfeghu maze |
| mayıs | НакъыгъэNaqyghe | жъоныгъуакIjonəguak' |
| haziran | МэкъуауэгъуэMeqwaweghwe | мэкъуогъуmeqwoghu |
| temmuz | БадзэуэгъуэBadzeweghwe | бэдзэогъуbezeoghu |
| ağustos | – | шышъхьэIуşəşşhe'u |
| eylül | ФокIадэFok'ade | Iоныгъо'onəgho |
| ekim | ЖэпуэгъуэJepweghwe | чъэпыогъуçepəoghu |
| kasım | ЩакIуэгъуэŞçak'weghwe | шэкIогъуşek'oghu |
| aralık | ДыгъэгъазэDygheghaze | – |
Boş bir hücre, ikinci bir kaynağın uygulamanın oradaki kelimesini doğrulamadığı anlamına gelir; nedeni “Bilmekte fayda var” bölümünde.
Bu sayfadaki kelimeler Circassian uygulamasının Kabardeyce ve Adigece kurslarındaki “Aylar ve Takvim” ünitesinden (6. bölüm, Yolculuklar) geliyor. Dersler bunları sesli olarak ve kısa testlerle öğretir; yanlış yaptığınız kelimeler daha erken geri gelir.
Bilmekte fayda var
Kabardeyce adlar nereden geliyor. Kabardeyce Vikipedi’nin takvim makalesine göre bugün kullanılan ay adlarını «Адыгэ псалъэ» gazetesinin çalışanları eski adlar arasından seçti. Şubat için Şapsığların kullandığı Мазае kelimesini, mayıs için de yine Şapsığca bir kelime olan Накъыгъэ kelimesini aldılar.
Ocak: kışın шылэ’si. Aynı makaleye göre ЩIышылэ, yazın шылэ ile karışmasın diye шылэ önüne щIы eklenerek, yani щIымахуэ шылэ anlamında kuruldu. Kabardeyce–Rusça sözlükte ikisi de var: гъэмахуэ шылэ, yazın ortası, en sıcak kırk günü; щIымахуэ шылэ, kışın ortası, en soğuk kırk günü (s. 577).
Bal ve ot. Kabardeyce–Rusça sözlükte ФокIадэ, eylül, kelime anlamıyla “bir fıçı bal”dır (s. 464); Мэкъуауэгъуэ, haziran, her şeyden önce “ot biçme zamanı”dır (s. 320); Бадзэуэгъуэ, temmuz, ise yazın en sıcak dönemidir (s. 31).
Ay ve ay. “Ay” (takvim ayı) iki lehçede de мазэ, gökteki “ay” ile aynı kelime (Kabardeyce–Rusça sözlük, s. 313). Adigece kurs bunu iki ay adına ekler: щылэ мазэ ve мэлылъфэгъу мазэ.
Bilinmesi gereken üç yazım. Uygulama kasım için ЩакIуэгъуэ öğretir; Kabardeyce Vikipedi’nin listesi de böyle yazar, ama makalenin kendi metni ve Kabardeyce–Rusça sözlük (s. 583) щэкIуэгъуэ yazar. Ağustos için Kabardeyce ders ШыщхьэуIу, Kabardeyce Vikipedi ШыщхьэӀу yazdığından bu hücre burada boş; aralık için Adigece ders тыгъэгъазэ, uygulamanın Adigece sözlüğü ve Adigece Vikipedi ise тыгъэгъаз yazdığından o hücre de boş, bir anadili konuşuru kontrol edene kadar.
Kendinizi deneyin
Bu sayfadaki kelimelerle beş soru. Bir lehçe seçin, sonra doğru kelimeyi seçin.
Test için JavaScript gerekli.
Uygulamada her derste bu tür sorular var ve yanlış yaptığınız kelimeler tekrar için daha erken geri gelir.
Konulara göre diğer Çerkesçe kelimeler
Sık sorulan sorular
Kabardeyce aylar nelerdir?
Ocaktan başlayarak: ЩIышылэ (ocak), Мазае (şubat), Гъатхэпэ (mart), Мэлыжьыхь (nisan), Накъыгъэ (mayıs), Мэкъуауэгъуэ (haziran), Бадзэуэгъуэ (temmuz), ФокIадэ (eylül), Жэпуэгъуэ (ekim), ЩакIуэгъуэ (kasım), Дыгъэгъазэ (aralık). Ağustos için yukarıdaki yazım notuna bakın.
Adigece aylar nelerdir?
Ocaktan başlayarak: щылэ мазэ (ocak), мэзай (şubat), гъэтхапэ (mart), мэлылъфэгъу мазэ (nisan), жъоныгъуакI (mayıs), мэкъуогъу (haziran), бэдзэогъу (temmuz), шышъхьэIу (ağustos), Iоныгъо (eylül), чъэпыогъу (ekim), шэкIогъу (kasım). Aralık için yukarıdaki yazım notuna bakın.
Çerkesçe “ay” nasıl denir?
İki lehçede de мазэ. Gökteki “ay” da aynı kelimedir.
Kabardeyce ay adlarını kim seçti?
Kabardeyce Vikipedi’ye göre «Адыгэ псалъэ» gazetesinin çalışanları eski adlar arasından seçti; ikisi (şubat ve mayıs) Şapsığca kelimeler.
iPhone ve Android’de ücretsiz
Çerkesçeyi günde birkaç dakikada öğrenin
Kabardeyce veya Adigece’yi seçin, günlük kelimeleri sesli, testli ve tekrarlı öğrenin.
App Store'da 4,9 100+ ülkeden 50.000+ kişi
Kaynaklar
- Circassian uygulaması dersleri, Kabardeyce ve Adigece kursları (Ekim 2026), üniteler: Aylar ve Takvim.
- M.L. Apajev, C.N. Kokov, Kabardino-çerkessko-russkiy slovar (Kabardey-Çerkes–Rusça Sözlük), Nalçik: Elbrus, 2008; uygulamanın Çeviri ekranındaki Kabardeyce sözlük: ЩIышылэ (s. 636), Мазае (s. 313), Гъатхэпэ (s. 315), Мэлыжьыхь (s. 321), Накъыгъэ (s. 332), Мэкъуауэгъуэ (s. 320), Бадзэуэгъуэ (s. 31), ФокIадэ (s. 464), Жэпуэгъуэ (s. 113).
- Uygulamanın Çeviri ekranındaki Adigece sözlük (3.499 madde, dovlet.info kaynaklı): гъэтхапэ, шышъхьэIу.
- Kabardeyce Vikipedi, «Махуэ Гъэпс (Мазэхэр)» (aylar; 16 Ekim 2023 sürümü). Madde listesinde ocak ile şubat yer değiştirmiş; makalenin metni ve sözlük ocak için ЩIышылэ, şubat için Мазае verir.
- Adigece Vikipedi, ay maddeleri (Щылэ, Мэзае, Гъэтхапэ, Мэлылъфэгъу, ЖъоныгъуакӀ, Мэкъуогъу, Бэдзэогъу, ШышъхьэӀу, Ӏоныгъомаз, Чъэпыогъу, ШэкӀогъу), ayrıca metin içinde «Мэзай» ve «Тыгъэгъаз»; 7 Ekim 2026’da okundu.
Günde birkaç dakikayla Çerkesçe öğrenin
Kısa Kabardeyce veya Adigece dersleri. Kelimelerin telaffuzunu dinleyin, alfabeyi öğrenin ve size Çerkesçe cevap veren yapay zeka öğretmeniyle pratik yapın.
Ücretsiz indir100+ ülkeden 50.000+ kişi
